Midyat Evleri

Midyat Evleri

Yaşam mekanları diğer ismiyle konutlar, insanların günlük hayatını yaşadığı yerler.Konutlar insanların sosyo-kültürel değerlerini bir anlamda dışa vuran bir özelliğe sahiptirler.
Bu yaşam mekanlarının kendisine has özellikleri bulunan Midyat evleri, bu evlerin en büyük özelliklerinden bir tanesi sevgiyi barışın, duyguların taşlara işlendiği özgün evler. Burada evlerin mimari yapıları, sosyal yaşam tarzlarına özgü yapım şekilleri, figürleri, mekanların kullanış biçimleri, figürlerin anlamları ile Midyat has olan ceviz ağacından yapılan divan takımları ve özellikleri verilmiştir.

Midyat evlerinde kullanılan malzeme taştır. Ancak kullanılan bu taş normal taştan farklıdır. Kalker taşı olarak adlandırılan açık renkli sarımsı yapıdadır. Bu taşların en büyük özelliği çok kolay kesilebilmesinden dolayı rahat bir şekilde işlenebilir özellikte olması zengin süslemelerin elde edilmesini sağlamıştır.

Kolay işlenen ve ocaktan çıkartılan bir süre sonra sertleşen (iklim şartlarına dayanıklık kazanan) bu kireçli oluşum Midyat yapılarının her devrinde aynı rahatlıkla kullanılmış ve halen kullanılmaktadır. Bu evlerde herhangi bir sıva malzemesi kullanılmaz. Belirli zaman dilimlerinde taşların temizlenmesi amacıyla, taş kırıntıları kum haline getirilerek ve bu kum ile duvarlar ovularak temizlenir. Duvarların örülme işleminde ise kireç ile karıştırılan bu kumdan harç elde edilir. Elde edilen bu harç ile duvar örülür. Midyat’ta ahşap malzemenin kullanılmamış olması ağacın yokluğundan değil, Midyatlıların taşçı geleneğine sıkı sıkıya bağlı olmasından kaynaklanmaktadır.Bu gelenek o kadar yerleşmiştir ki bugün bile beton yapılar yadırganmaktadır.

Hiçbir evin gölgesi birbirinin üzerine düşmemektedir.Güneş ışınlarının aksine düzenlenen daracık sokaklar iklim şartlarına göre yazın kavurucu sıcağında gölgede kalıp insanları sıcaktan korur. Bu evlerde kullanılan taşlar sıcak ve soğukta daha fazla sertleşir. Taşların özelliklerinden dolayı yazları serin kışları sıcak olur. Kat tavanının meydana getirilişinde çapraz tonozlar kullanılır. Tavanlar iki veya dört tonozlu şekilde olur. Evler genellikle iki katlıdır. Alt kat genellikle günümüzde kullanılmamakla beraber; ahır, at barınağı, kiler vb. amaçlarla kullanılmıştır.

Giriş kapısından alt katın avlusuna girilir. Alt kattan üst kata kesme taştan yapılan bir merdiven ile çıkılır.
Odalar avluya bakan revak eyvanın yanlarında sıralanmıştır. Yazları kesme taş döşeli eyvanda oturulur, geceleri yatılır. İklime bağlı olarak kapı ve pencereler küçük tutulmuştur.
Mimari dehanın doruk noktasına ulaşan, bir oya gibi geometrik şekiller ve bitki desenleri ile işlenmiş ve bu şekilde adeta taşın dili meydana getirilmiştir.
Bu durum ön yüzlerine oymalı taş sütunlar kemerli revaklarla devinimli bir görünüm kazandırılmıştır. Sanatkarca işlenmiş taş süslemelerin başlıca motifleri, burma, lale, üzüm salkımları ve karanfildir.

Midyat evleri kapı ve pencerelerinin etrafında oya gibi işlenen ve büyük bir ihtişam ile taşın dili ile insanların duyguları ortaya çıkarılmıştır. Yeri geldiğinde pekmezini yaptığı üzüm salkımlarını, yeri geldiğinde etrafını süsleyen karanfil ve laleleri ile şanı belli beyaz güvercini taşa işlemiştir.
Kapılar içerisinde dış kapı sade ve yalın bir şekilde genelde üst tarafı kemer şeklindedir.

Odaların giriş kapıları daha süslü iç içe zengin motifler taşır. Evlerin klasik şekli olan kemerli kapılardır. Kapının üst tarafında çerçeve motifleri ve kapı kenar motifleri arasında yuvarlak bir çerçeve içerisinde, lale, karanfil ve farklı motifleri içeren armalar bulunur yada bu armalar içerisinde Hz. Süleyman mührü bulunur.
Kapı ve pencereler taş figürleri arasında nerede ise kaybolmuştur. Ancak dış kapılar yapı üzerinde etki bırakmıştır. Çok ağır bir şekilde yapılmış olup metal aksamlar ile ahşap bir arada kullanılmışlardır. Kapılarda antik bir yapı vardır. Ahşap olarak gürgen ve meşe kullanılmıştır.
Midyat evlerindeki pencereler temel olarak iki şekilde yapılır.

Birincisinde dikdörtgen ve üstü üçgen şeklindeki alınlık içerisinde kemerli bir şekilde yapılmaktadır.
İkincisinde ise dikdörtgen pencereler üstlerinde kuşluk denilen küçük bir pencere ve çevresi çeşitli motifler ile süslü yumuşak hatlara sahip bir alınlık içerisinde oluşmaktadır.
Pencereler iklim şartlarından dolayı küçük tutulmuştur. Ancak alınlık ve süslemeler ile bir ağırlık kazandırılmıştır.
Midyat evlerindeki pencerelerin en büyük özelliği pencerenin geometrik şekli ile süslemeli alınlık arasında geometrik zıtlıktan oluşan bir uyum vardır.
Midyat evlerindeki dış cephe özelliklerinden bir taneside her cephede farklı pencereler ve süslemeler yer almaktadır.

Yumuşak hatlara sahip pencerelerde cephe keskin süslemeler ile süslenmiştir. Ayrıca tavan yüksekliğindenitibaren cephede hareketlilik oluşturan süslemeler yapılmaktadır.
Midyat’taki evlerin başka bir özelliği de, mimari yapılarda Hırist Süryani imzası vardır. Bunun en canlı örneği Mardin merkezdeki evlerin hepsi güneye bakacak şekilde inşa edilmiş olup güney (kıble) cephesinde mihrabı andıran bir niş olduğunu belirtmiştik.
Ancak Midyat evleri güneyin dışında başka yönlere de bakmaktadır. Evlerdeki mihrap şekli Hıristiyanların kıblesi doğu cephesinde bulunmaktadır.
Midyat evlerinde ayrıca küçükte olsa taş konsollar ile bir balkon oluşturulmuştur.


© Fotoğraflar: Abdurrahman Aksoy

YAPILMIŞ YORUMLAR

canan capkan - 2014-01-15 16:35:10
harikrika koyum
derya solmaz - 2013-07-21 11:27:36
evet çok beğendiğiim ve gömek için can attığım bir şehir ben de diyarbakırlıyım bize çok yakın ama hiç gitmedim inşallah gidebilirim
izzettin akan - 2012-04-26 16:01:04
benim guzel yurdum
necmettin emre çelik - 2012-03-31 23:32:46
mardin midyatlı olduğumdan gurur duyuyorum ...sen hep var ol midyat....
izzettin duman - 2012-03-30 21:44:22
midyat dünya başdentidir çünkü eşi benzeri yok herşeyi ile taşı torağı altın tarihi ile cana yakın insanı ve misaf liği ekmeğini aşını başkası ile paylatığı tümünü sahiptir gururluyuz çünkü mityatlıyız
emrullah şimşek - 2012-02-13 10:31:03
ben mardinliyim 10 senedir hiç mardine gitmedim sadece gecen sene gittim ve mardin icinde 1600 km arabayla gezdim midyattın icini mi dersiniz hasaykeyfimi dersiniz mardinin icinimi dersiniz saymakla bitmez mardinin tarihi antılmaz yaşanır oraya gitmeden o duyguyu yaşıyamaz
ÖZLEM ÇINAR - 2012-01-23 14:34:14
MİDYAT SANDİĞINIZ GİBİ SIRADAN BİR BÖLGE DEĞİL MUHTEŞEM TAŞLARDAN OLUŞAN EVLERDİR DÜNYADA Kİ HER YERİ GEZDİM AMA HİÇ BİR ZEVK ALAMADIM ANLADIM Kİ MİDYADIN KOKUSUNA DOYAMAMIŞIM
bayrampala - 2012-01-17 22:04:34
gordugunuz o taş yaıpılı evler camiler kiliselerin şeklını ıstedıgınız yee yapabılırız 5418878162
murat öztürk - 2011-12-07 19:57:49
1969-1970 senelerı arası Midyat 22 Seyyar Jandarma taburunda 15 ay askerlik görevimi yaptım.Estel ve kışlayı taş evleri gözümde tütüyor.MARDİNİ ve Mardinlileri çok seviyorum.
Bobil Brahim - 2011-10-13 16:51:42
Öncelikle herkese Selamlar ben bir Midyatli olmaktan gurur duyuyurum cunku Midyar Medeniyet yeri oldugu icin butun Dinlere Dillere saygi gösteren bir yerdir .Bu guzel resimleri görunce Tabiki ufakligim ve gencliyim ikl önce hatirima geliyor cok guzel bir duygu .Birde bu guzel Binalari Cami veya Kiliseleri yapanlarin adlari herhangi bir yerde yazilmiyor .Bence cok emek harcadilar ve böyle insanlari hic unutmamamiz lazim Tabiki Guney dogunun en ust ustalarin Melke Brahim ve Habip Aktas bunlari unutmamamiz lazim Burdan herkese sevgiler saygilar .
hıdır baral - 2011-08-19 22:25:20
canım kadar çok sevdiğim memleektim olan midyatım medeniyetlerin başkenti olan midyatım gözumde tutuyorsun seni laptop bilgisayrımda seyrederken bile tuylerim diken diken oluyor seni çok özledim canım memlektim hala o tarihleri kiliseri her şeyinle barındırıyor ve dimdik ayaktasın midyatlı olduğum için gurur duyuyorum butun midyat halkına hayırlı ramazanlar ve önumuzdekı ramazan bayramını can gönulden kutlar saygıyla sevgiyle kucaklıyor hepinizi öpuyorum ayrıca sayın başkanım şehmus nasıroğluna da slm larımı iletir ellerinden öperim dahada midyata göstermiş olduğu gayretten dolayı ona teşekkurlerimi arz eder saygıyla sevgiyle kalın midyat halkına bir demecte bulunmak istiyorum midyata sahip çıkın
abdurrahman YEŞİLMEN - 2011-08-04 12:15:37
dunyada varmı boyle guzel ilce ınsan daha gormeden buyulenıyor allah herkese nasıp etsın oraları gormeyı
Hale kara - 2011-07-28 17:19:12
Ben 12 gun kaldım midyatda bırsehır bukadarmı guzel olur tarıhıyle
belcikadan - 2011-07-02 00:02:16
slm arkadaslar ben urfaliyim ama mardini midyati cok merak ediyorum yani o guzel konaklari biri bana adresini verebilirmi hata ask bir hayal dizisi orda cekildi aska surgunde silada bir cok konaklarda onlari teker teker siyaret etmek icin siz midyatli olarak daha iyi bilirsiniz belki tskler..




gülistan akıncı - 2011-04-13 16:45:17
midyat gibi güzel bir ilçe varmı? var dyen açıklarmı neresiymiş Allah ın izniyle en fazla bir ay sonra ord olacam
MİDYAT GÜZELİ - 2011-01-20 13:25:16
MİDYATI ÇOK ÖZLEDİM HEP KALBİMDE YAŞAYACAK
HASAN ERKAL - 2010-10-15 15:58:53
ÖNCELİKLE BÜTÜN MİDYAT HALKINA SEVGİ VE SAYGILARIMI SUNAR. VE BÖYLE MİDYATIN GELİŞMESİNİ YÜCE ALAHTAN DİLERİM. "TOPALOĞLU" DUALARLA
rıdvan akıncı - 2010-10-12 12:24:40
türkiyenin en güzel ilçesi selamlar
MEHMET - 2010-10-11 21:46:54
GÖREV YAPTIM COK SVDİM MEDENİYET ŞEHRİ
zeynep acar - 2010-09-30 07:55:33
Tüm dünyanın tek gülü MİDYAT
şaime kaya - 2010-05-26 09:57:17
mardinli olduğum için midyatı çok seviyorum dahada çok fotoğraf koymanızı istiyorum
mehmet gün - 2010-04-29 15:36:32
mıdyat çok güzel bır memleket memleketımı seviyorum
ali ekber eroğlu - 2010-04-27 18:32:20
öncelikle bu siteyi hazırlayan arkadaşlar size teşekkürlerimi arz ederim midyat hep görmeyi arzu ettiğim tek yegane bir şehir yapısıyla tarihiyle o muazzam görüntüsüyle insanı mest eden bir şehir hepinizi kutlar tebriklerimi sunarım
zübeyir alpkaya - 2010-04-25 13:07:53
bende mardinlilim ama mardini hiç görmedim adanada dogdum buyudum mardin harika bir sehir nerden bılıyorsunuz dıye sorarsanız internetten mardini didikdidik ediyorum yınede soyluyorum mardin harıkalar diyarı hep öylede kalacak keske bende mardınde yasasaydımmm
mehmet şirin ilgün - 2010-04-19 07:10:42
çok güzel evleremiz var burada yaşadığımız için çooooooooook ama çooooook şanslıyız
yaşasın midyat
HAKAN EKİCİ - 2010-04-14 08:11:05
Midyatın Tanıtımı Bana göre Yetersiz Bence Midyat Doğu Vilayetlerinin Vitrini Olmak Zorundadır.Buram Buram Tarih Kokuyor Taş Yapıların Güzelliği,Estetiği,Nakışı İnsanı Kıskandırıyor İçim Kıpır Kıpır İnanınki İmkanım Olsa Midyatı Doyasıya Gezmek İsterdim.
Serap karlı - 2010-03-14 21:49:12
Midyat evleri(süryanilerin yaptıkları),darulzafaran manastırı, mor gabriel manastırı çok etkileyici....İşin ilginç yanı tüm güzel şeyler süryanilerin yaptıkları.Süryanilerin kıymeti maalesef bilinmiyor...
Pınar kaya - 2010-03-02 17:33:49
ben turizimde okuyorum mardin mityata tur düzenleyeceğimm fazla tanıtıcı birşey yok sanki yardım alabilirmiyim orayyı hiç görmedim de nereeri gezebiliriz
CENNET KÖKLÜ - 2010-01-30 10:11:45
NE KADAR GÜZEL EVLERİNİZ VAR BEN MERSİNLİYİM SELAMLAR
İSMET ALGÜL - 2010-01-21 09:47:07
Allah sizde razi olsun başkanım gerçekte midyat için çok hizmetler yaptıniz, Ben sizden çok memnünüz istanbul da çok selam sizler var Allaha emanet ol sayın midyat belediye başkanı saggılarim sunarım İSTANBUL ZEYTİNBURNU AK PARTİ, MAH; YÖNETİM KURULU ÜYESİ ,(İSMET ALGÜL)
rojhat - 2009-12-26 17:32:23
sizden memnun değiliz iş imkanları geclere sağlamıyorsunuz genclerın önünü acın sizden bunu beklıyoruz
burcu günay - 2009-12-24 12:17:52
mardin midyat benım hayallerımın şehri hemşireyım atamam olacak bütün tercihleri mardın olarak yaptım umarım midyat çıkar nasıl yasarım orda bılmıyorum ama çok istiyorum...
ihsan serin - 2009-12-13 12:53:59
9metreye 8metre taşduvar ev yapmak için dogoltaşveustalarlagörüştürürsenizsevvinirm 0532 599 34 48
Ibrahim-Kurt - 2009-11-29 01:35:15
selamlar tüm midyatlilara
selahattin akıncı - 2009-11-28 14:42:03
ben ilkmidyat ı gorduğum zaman çok etkilendim çunku eskiden deyşik insanlar yaşadığıiçin ger geçecek zaman binbaşka insanlar oturacak o ew
Elifnur Ceylan - 2009-11-03 16:18:39
Çok yararlı bilgiler vermişsiniz ödevim vardı full burdan geçerdim o paragraftan biraz bu paragraftan biraz :D

Yorum Yaz / Bilgi Ekle

Yorumunuz (yazınız) editörlerimizce indelendikten sonra burada yayınlanacaktır...

Adınız/Soyadınız *

E-mail adresiniz

Yorum Detayı *