Tarihi fotoğraf galerisi

Gertruede BELL’in Arşivinde Midyat

Gertrude Bell
, 1868-1926 yılları arasında yaşamış olan İngiliz arkeolog, yazar, şair, seyyah, dağcı ve de hepsinden önemlisi İngiliz İstihbarat Örgütü görevlisi olarak bir çok önemli rol üstlenmiş olan bir bayan. 14 Haziran 1868 tarihinde Durham County (İngiltere)’de dünyaya geldi. Ailesi sanayici bir aileydi. Eğitiminin ilk bölümünü evde aldıktan  sonra Londra’daki  okullarda eğitimini tamamladı. Bir bayan için alışıldık olmayan bir şeyi yaptı ( O yıllarda günümüzün çağdaş  Avrupasında bayanlar üniversiteye kabul edilmiyordu).  Oxford Üniversitesinde tarih eğitimi alan ilk bayan olmayı başardı. Yirmi yaşındayken, Oxford Üniversitesindeki eğitimini, ilk iki yılı okuyarak yarıda kesti ve ön lisans diploması aldı. İzleyen yıllarda Londra ve Yorkshire şehrinde kendini sosyal içerikli konulara adadı. 1897-1904 yılları arasında, yoğun bir şekilde Avrupa ve dünyanın farklı ülkelerine seyahatler yaptı. 1899-1904 yılları arasında İsviçre Alplerinin buzlu zirvesine tırmanarak dağcılık ününe kavuştu. 1899-1914 yılları arasında Ortadoğu’ya ( Türkiye, Mısır, Suriye, Irak, Filistin, İran gibi ülkelere) bir çok arkeolojik geziler düzenledi. Bunlara ilaveten Arapça ve Farsça konuşmayı öğrendi ve seyahatlerine ilişkin kitaplar yazdı. Yazdığı kitaplar arasında seyahat anılarını yazdığı Safar Nameh (1894), İranlı meşhur şair Hafız’ın şiirlerini ingilizceye çevirdiği Poems from the Divan of Hafiz (1897), Suriye gezilerine ait hatırlarını yazdığı The Desert and the Swon (1907), Türkiyede bulunan Bizans dönemine ait arkeolojik eserleri derlediği The Thousand and One Churches (1909), Türkiyeye yaptığı gezilere ait notları yazdığı Amurath to Amurath (1911), Ukhaidir cami ve sarayını anlattığı, The Palace and the Mosque of Ukhaidir(1914) isimli kitaplar gezileri boyunca yaptığı izlenimlere  dayanarak yazdığı kitaplardır.

Gertrude Bell, I. Dünya savaşı sırasında İngiliz İstihbarat Teşkilatının Arap Bürosu’nun merkezi olan Kahire şubesine atandı. Bu şubede Arapların Osmanlı İmparatorluğuna baş kaldırması ve isyan etmesinde önemli bilgileri İngiltere’ye yolladı. Ayrıca I. Dünya Savaşı boyunca İngiliz hükümetine, Ortadoğu’yu karış karış gezdiğinden dolayı bölgedeki sosyolojik yapı, su kaynakları ve demiryolu güzergahları hakkında sürekli bilgi verdi.

Bağdat ve Basra’da,  Mezopotamya Seferberlik Güçlerine katılarak Osmanlı İmportorluğuna karşı mücadele verdi. 1920 yılında İngiliz Yüksek Komisyonunun Ortadoğu Sekreterliğine atandı. İngiliz başbakanı Winston Churchil, 1921 yılında Irak sınırlarının çizilmesi ve yönetici seçiminin yapılması için çağırdığı 40 kişilik komisyonda tek bayan Gertrude Bell’di. Osmanlının bir parçası olan  Irak’ta Haşimi krallığının kurulmasını ve Kral I.Faysal’ın 1921’de Irak Kralı olmasında büyük roller üstlendi. Üstlendiği rollerin büyüklüğünden dolayı ’Irak’ın Taçsız Kraliçesi’ olarak anılmaktaydı. Aynı yıl Mezopotamya’da Sivil Yönetimin İncelenmesi (Review of the Civil Administration in Mesopotamia) isimli kitabını yayınladı.

1923-1926 yılları arasında Bağdad Arkeoloji Müzesini kurarak, Irak Eski Eserler Başkanlığı yaptı.Tüm parasını Irakta İngiliz Arkeoloji Enstitüsünün kurulması için bağışladı. Ölümünden bir yıl sonra, 1927 yılında mektupları (Letters of Gertrude Bell) iki cilt halinde yayınlandı.

Gerturde Bell ’in arşivinde 1600 tane çok detaylı mektup, 16 adet günlük defteri ve 1900-1918 yıllarında çekilmiş 7000’in üzerinde fotoğraf bulunmaktadır.

Midyat ve çevresine İlk gezisini 20-30 Mayıs 1909 tarihleri  arasında, İkinci gezisini ise 15-22 Nisan 1911 tarihlerinde gerçekleştirmiştir. Yöredeki tarihi eserlerin fotoğraflarını çok detaylı bir şekilde çekmiş, ayrıca bölgedeki yaşam şekli ve kendi hatırlarını yazdığı mektup ve günlüğünden oluşan yazıları bulunmaktadır.

Gertrude Bell’in Midyat, Köyleri (Hah, Arnas, Salhe, Der salib, Bakisyan vd.), Cizre, Hasankeyf, Dara ve Mardin’de çektiği fotoğraflarından derlediğim ve haftalarımı alan araştırmamı sizlerle paylaşmak istedim. Midyat ve çevresi ile ilgili yazı ve fotoğraflar ilk defa tarafımdan 2001 yılında Türkçeye çevrilerek Güney Hakimiyet gazetesinde yayınlanmıştır. Umarım tarihten gerekli olan dersleri alırız.

Abdurrahman Aksoy

Not: Fotoğraflar ve Günlüklere İnternet Üzerinden yayınlanan Newcastle Üniversitesi Gertrude Bell Arşivinden ulaşılmıştır.

YAPILMIŞ YORUMLAR

oğuzha kaan - 2014-01-11 17:41:05
İYİ ÇOK GÜZL BİR ARAŞTIMA YAA
VEYSİ İRDAM - 2013-04-21 09:47:06
BU GÜZEL VE TARİHİ RESİMLERİ SEYREDERKEN BAŞKA DÜNYALARA GİTTİM.ÇÜNKÜ: BİZLER TARİHİMİZE SAHİP ÇIKMIYORUZ,SAHİP ÇIKSAYDIK BUGÜN MİDYAT DÜNYA ÇAPINDA TEK OLURDU.
GELİN EL ELE VERELİM TARİHİMİZİ BÜTÜN DÜNYAYA ANLATALIM, GERİDE KALMAYALIM HEP İLERİ GİDELİM. MİDYAT-MARDİN GURURUMUZDUR DİYORUM, SELAM VE DUA İLE.
servet bulut - 2012-05-24 16:32:08
selam size mityatlılar. gamze dilek hanım efendinin yorumunu okudum gerçekten harika yazmış. söylenecek söz bulamıyorum. kendisini tebrik ediyorum. bingölden selam ve sevgiler.
Gamze dilek - 2012-03-27 10:50:38
Sayin midyatlilar, su elinizdeki velinimetleri ltf degerlendirin. Su an bu resimlere baktigimda ben ayri yörenin insani olarak hayranlikla o tarihi eserlerin keyfini cikardim. Siz nasil oluyorda bu degerleri görmüyorsunuz. Tabiki sizleride anliyorum, devletin sizen projelerinize ne kadar destek saglamak istedigide tartisilir. Fakat yilmayin karanlik gibi görünen ufkunuzdaki zerre kadar isigin farkina varin, kolay gelsin.!!!
ferit savci - 2012-02-10 05:50:22
ben alagoz koyunden ferit aurupadan yorum ,ben koyde dogup yasim 5 idi ilk once istanbul sonra aurupa 40 yil sonra geri donmisim fazla bir degislik olmadi Midyat ve koyleri cok ozliyorum,
idris demirel - 2012-01-22 14:16:20
sevgili midyatlı iş adamları gerçekten şu anda midyatta yatırım yapmanın tam zamanı burası görulmeye değer.ayrıyeten bu fotoğrafları bulan ve yayınlayana çok teşekur ederim saygılar
rayif özdemir - 2011-12-08 13:41:12
bende hastasıyım midyatın ama şartlar zor 4 senedir gidemedim anca filmlerden görüyoz su anda midyat altıntaş köyüne selemlar
ahmet batı - 2011-10-06 13:16:50
çok güzel foto
kanunsuz botanli - 2011-09-29 14:47:45
arkadaslar midyatimiza sahip cikalim onu paris gibi yapmamiz lazim cunku dinler ve dillerin sehriii untmayalim
irfan algan - 2011-08-12 20:39:58
tarihi kentin, efsana şehri olan midyat medeniyetler ile dinler başkentidir saygılar.
sabri türe - 2011-07-02 17:21:45
slm midyat güzel bir İL olmasını istiyorum..!
süleyman ARSLAN - 2011-06-30 13:28:45
Geleceğin tarihi,geçmişin tarihinde saklıdır...güzel bir arşiv ama keşke önemli bir eksiklik olarak gördüğüm resimleri tanıtıcı ufak ufak notlar yazılsaydı...
mine köse - 2011-06-10 22:22:10
merhaba dostlar,
10 günlük gap turunda hayran kaldığım tek yer Mardin ve Midyat gerek tarihi dokusu gerekse halkların kardeşliği beni büyüledi.dara antik kenti eski adıyla oğuz köyü çocuklar sardı dört yanımızı berivan 9 yaşında gözlerinde ki hüzün yaşından büyük okula gitmiyor hüzün var orda arkadaşlar , yokluk ve unutulmuşluk lütfen elele verelim yardım edelim çocuklarımızı daha iyi bir geleceğe hazırlayalım . ayrılırken aklım ve yüreğim oğuz köyünde kaldı . en yakın zamanda tekrar gitmek dileğiyle...
nursait izgi - 2011-05-23 22:54:32
bu fotoğraflar tarih bilincimizi daha fazla artırdı.eski ile bağlantısı olmayan ilerleyemez ,adım atamaz.yayınlayana teşekkür ederim.
seda /aktan - 2011-03-06 14:04:06
çok
sevdim
Mahmut demir - 2011-01-28 10:21:02
Hastayım mardin midyata süper bi yer ızmir kurban olsun
Abdulrahim NOYAN - 2011-01-21 13:16:07
fotoğraflar harika....
Abdurrahim aksu - 2011-01-20 14:32:39
istambul?dan memleketim olan midyat a kucak dolusu slmlar gönderiyorum.herkes midyatlı olamaz.
Seyithan Bozdemir - 2011-01-10 22:13:05
Selam
Bende amatör olarak fotograf çekiyorum
Çok güzel bir arşiviniz var verdiğiniz
Bilgiler için teşekkürler
Bu benim fotograf lingim

http://www.objektiffoto.com/portfolyo/4863/seyit47.html
HASAN ERKAL - 2010-11-13 14:12:39
MİDYT=KÜLTÜR BU KADAR
MAHSUN AKINCI - 2010-09-03 08:40:16
bizlere bu zevki tatdırdıgınız icin hepinize sonsuz tşk eder
müslüm er - 2010-08-20 19:21:17
mardinin en güzel ilçesi midyat
harika
gülbahar deniz - 2010-08-12 20:55:15
gerçekten mardin rüya gibi ama midyad bambaşka.....
şuayip akyel - 2010-05-30 18:01:06
güzelim memleketim burnumda tütüyor aaahhh aaaaahhhhh bide gelebilsem bu fotoları yayınladığınız için de çok teşekür ederim ancak böyle hasret gidere biliyorum herkese selamlar
Abdurrahman YEŞILMEN - 2010-05-16 11:44:42
MIDYAT TARIHI VE GELENEĞI GUZEL BIR KENTIR
agit çelik - 2010-05-11 16:06:07
midyat oldukça güzel bir ilçe
aslı karaboga - 2010-05-08 17:34:46
düne kadar küçük bir köydü hı bügünmü ne oldu sadece biraz o köy büyüdü küçük köy büyük köy oldu oda mardin sayesinde
sevim acar - 2010-04-06 11:52:53
mardin çılgınca çok güzel ve harika bir yerdir hastayım mardine herkes gelip görmeli bence
davut bulut - 2010-03-15 16:05:30
dinler ve diller diyarından olmak kesinlikle bir ayrıcalık tır. kesinlikle bir İMPARATORLUK TUR
yunus emre günok - 2010-03-11 21:06:22
tarihi severim ama mardini daha cok hep gezmek isterdimm ama bakıyorum da mardin tarihini kendi gezdiriyorr birgün gelip gezeceğim ve tarihi hakkında daha geniş bilgiler arayacagım
mehmet bey - 2010-02-25 20:01:12
abdurrahman bey bu fotoğrafları bizlere gösterdiğiniz için sizlere teşekkür ederiz. ö böyle tarihi bir kaynağa nasıl ulaştınız doğrusu merak ettim. sürçü lisan ettiysem özür dilerim. teşekkürlerimi ve saygılarımı sunarım. ayrıca fotoğrafları merak i ette ettik ne zaman yayınlayacaksınız vesa vv vesselam
ufukhan kaplan - 2009-10-20 22:01:58
Bizim midyat medeniyetin beşiği. Herkesin gezip görmek istediği Türkiyenin şirin bir bolgesidir. Herkese çok selam.
yusuf aktaş - 2009-09-30 09:51:16
anacığım nusaybinli cocukken ayrılmış akrabaları ile iletişim kuramıyor tek isteğim yakınlarını bulmak

Yorum Yaz / Bilgi Ekle

Yorumunuz (yazınız) editörlerimizce indelendikten sonra burada yayınlanacaktır...

Adınız/Soyadınız *

E-mail adresiniz

Yorum Detayı *